سپهر اقتصاد-افزایش حجم ترافیک در قم و کندی عبور و مرور در معابر پرتردد در شرایطی رخ میدهد که حضور میدانی پلیس راهور به حداقل رسیده ؛ موضوعی که مدیریت شهری را زیر سئوال برده و روند زندگی روزمره مردم را مختل کردهاست.
اگر این روزها مسیرتان از میدان توحید، مطهری، جهاد، جانبازان، شهید زینالدین، بلوار ۱۵ خرداد، الغدیر، خیابان امامزاده ابراهیم، شهید صدوقی، شهدا، شهید کیوانفر، شهید بهشتی یا خیابان شهید فاطمی بگذرد، به وضوح دیده میشود که قم به حال خود رها شده و مدیریت ترافیک عملا نامرئی است.
حجم خودروها در قم طی چند سال اخیر بهطور چشمگیری افزایش یافته؛ پروژههای نیمهتمام، عرض محدود معابر، توسعه نامتوازن شهری و افزایش مهاجرپذیری، همه دست به دست هم دادهاند تا عبور و مرور در شهر فرسایشی و خسته کننده شود؛ اما این مشکلات زمانی بحرانیتر میشود که پلیس راهور در صحنه حضور نداشته باشد؛ اتفاقی که متاسفانه به یک عادت روزمره تبدیل شدهاست.
گرههای ترافیکی که با یک مامور حل میشود
در میدان شهید مطهری، یک توقف کوتاه کافی است تا صف طولانی به سمت خیابان امام موسی صدر ایجاد شود؛ در خیابان شهدا، یکی از پرترددترین نقاط فرهنگی و آموزشی، نبود مدیریت باعث میشود عصرها عبور از یک تقاطع ساده چند برابر زمان معمول طول بکشد.
در بلوار شهید سلیمانی و اطراف حرم مطهر حضرت معصومه(س)، بهرغم حضور زائران، تنها در ایام خاص مذهبی ماموران راهور فعال هستند و در روزهای عادی مسیرها رها میشود.
میادین امام خمینی(ره) و شهید زینالدین، به دلیل ورودیهای متعدد و حجم بالای خودروها، بدون حضور مامور، گرفتار هرجومرجهای کوچک اما پیوسته میشوند.
در خیابانهای شهید صدوقی، کیوانفر و شهید بهشتی و خیابان توحید، توقفهای دوبله و پارکهای نامنظم مسیر را باریک کرده و عبور و مرور را کند و طاقتفرسا میکند؛ حضور حتی یک مامور در این نقاط میتواند زمان معطلی مردم را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
قم شهری زیارتی-فرهنگی است و در ایام خاص مذهبی طبیعی است که نیروهای راهور پررنگتر ظاهر شوند.
اما مردم میپرسند: چرا در تمام روزهای عادی که زندگی واقعی جریان دارد، حضور راهور تقریبا خالی است؟ مدیریت ترافیک نباید به چند روز در سال محدود شود؛ قم در طول سال، ۳۶۵ روز زندگی دارد، رفتوآمد دارد، مدرسه و اداره دارد و شهروندان حق دارند مسیرهایشان روان و ایمن باشد.
هیچکس منکر کمبود زیرساختهای ترافیکی نیست؛ عرض معابر کم است، بافت قدیمی محدودیت ایجاد میکند، ساختوسازها بیبرنامه است و حجم خودروها افزایش یافته؛ اما نبود حضور مستمر راهور، ناهماهنگی دستگاهها و برخورد گزینشی با تخلفات، همین شرایط آشفته و ترافیک سردرگم را به رنج و معطلی روزانه مردم تبدیل کردهاست.
رفتار گزینشی و بیتوجهی به گزارشها
از سوی دیگر، شهروندان از رفتار گزینشی در برخورد با تخلفات گلایه دارند؛ ماموران موتوری غالبا فقط به پارک دوبله در چند خیابان اصلی حساسیت نشان میدهند، اما تخلفات مهمتر و تاثیرگذارتر مانند پارک روی پیادهرو، مسدود کردن ورودی پیادهروها، توقف روی خط عابر، پارک مقابل پلها یا درب پارکینگها، ایستادن زیر تابلوی توقف ممنوع در کوچههای باریک و یکطرفه و سد معبر که یک لاین خیابان را کاملا مختل میکند، نادیده گرفته میشوند؛ این نوع برخورد انتخابی نظم شهری را بر هم میزند و پیام اشتباهی به رانندگان منتقل میکند.
همچنین واکنش نسبتا کند به گزارشهای مردمی یکی دیگر از دغدغههای اصلی است؛ بارها مردم تخلفات سد معبر، توقف خطرناک یا انسداد مسیرهای پرتردد را گزارش دادهاند، اما پاسخ یا رسیدگی به موقع دریافت نکردهاند و این موضوع باعث شده اعتماد مردم به اصلاح سریع مشکلات ترافیکی کاهش یابد.
توصیه و جمعبندی
بدیهی است که مدیریت و مسوولیت ترافیک صرفا بر عهده راهور نیست؛ در عمل مدیریت ترافیک شهری یک مسوولیت مشترک بین پلیس راهور و سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری میباشد که موفقیت آن نیازمند هماهنگی نزدیک بین این ۲ نهاد است؛ با این حال این یادداشت صرفا با هدف طرح یک مساله و یک پیشنهاد اصلاحی به یکی از نهادهای درگیر در این حوزه و با هدف بهبودسازی روند ترافیک نگارش شده است.
در همین خصوص است که به نظر می رسد تقویت حضور مستمر و پاسخگویی سریع راهور، رسیدگی به همه تخلفات و توجه جدی به گزارشهای مردمی، میتواند نظم و ایمنی معابر را در تمام نقاط شهر حفظ کند و تجربه عبور و مرور برای شهروندان روان و مطمئنتر شود.
قم شهری زنده و پرتردد است؛ مدیریت موثر روزانه راهور، نه تنها امنیت و آرامش مردم را تامین میکند، بلکه موجب بهرهوری بهتر معابر و کاهش فشار روانی ناشی از ترافیک خواهد شد.
