سپهر اقتصاد-رئیس کمیسیون گردشگری اتاق قم در نشست بررسی طرح جامع گردشگری استان با تأکید بر نقش محوری بخش خصوصی در اجرای این طرح، خواستار برنامهریزی منسجم، همافزایی نهادی و بهرهگیری هدفمند از ظرفیتهای مذهبی، تاریخی و اقتصادی قم شد.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی قم، شهاب علی عرب رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی قم در نشست بررسی طرح جامع گردشگری استان که با حضور مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، مشاور پروژه تدوین طرح جامع گردشگری و روسای تشکلهای گردشگری در سالن تیمچه اتاق بازرگانی قم برگزار شد، بر ضرورت استفاده هدفمند از ظرفیتهای گسترده استان تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت بالای قم در حوزه گردشگری مذهبی و تاریخی اظهار کرد: حجم بالای ورود زائران به قم باعث شده برخی ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی کمتر مورد توجه قرار گیرد؛ اکنون زمان آن رسیده است که با برنامهریزی منسجم، از این فرصت در مسیر توسعه اقتصادی بهرهبرداری شود.
علیعرب در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقشآفرینی فعالان اقتصادی گفت: بخش خصوصی محور اصلی پیشبرد طرح جامع گردشگری استان است و اگر قرار باشد این طرح به نتیجه برسد، باید بر توان و تجربه فعالان این حوزه تکیه کنیم.
وی با بیان اینکه بخش خصوصی واقعیتهای بازار گردشگری را بهتر از هر نهاد دیگری میشناسد، افزود: اجرای موفق برنامهها تنها زمانی ممکن است که تصمیمسازی، برنامهریزی و حتی نظارت با مشارکت مستقیم فعالان این عرصه انجام شود.
علیعرب اظهار داشت: نباید انتظار داشته باشیم دولت در شرایط کنونی مانند گذشته یارانه یا حمایتهای گسترده ارائه دهد، گردشگری یک بازار رقابتی است و باید برای جذب گردشگر، بهویژه گردشگر مذهبی، خدمات باکیفیت و متنوع ارائه کنیم.
شهاب علی عرب رئیس کمیسیون گردشگری از چالش نبود آمار دقیق در حوزه گردشگری نیز انتقاد کرد و افزود: برای هر نوع برنامهریزی، داشتن آمار دقیق ضروری است، باید ساختاری ایجاد شود تا دستگاهها آمار ورودی، نوع خدمات دریافتی و مسیرهای گردشگران را بهصورت منظم ارائه دهند.
تدوین طرح جامع گردشگری قم بر پایه دادههای واقعی
مشاور پروژه طرح جامع گردشگری استان با حضور در اتاق قم از تدوین این برنامه با مشارکت فعالان بخش خصوصی و بر پایه دادههای واقعی خبر داد و تأکید کرد: هدف اصلی، افزایش اقامت و تبدیل قم به مقصدی رقابتی و بهرهمند از منافع اقتصادی گردشگری است.
مشاور پروژه تدوین طرح جامع گردشگری استانبا تشریح رویکردها و اهداف این طرح، بر ضرورت تغییر نگاه به جایگاه گردشگری قم تأکید کرد.
محمد زاهدی با اشاره به آغاز فرآیند تدوین این طرح از سال گذشته گفت: با وجود برخی وقفهها، از ابتدای امسال تدوین برنامه بهصورت رسمی در دستور کار قرار گرفت و اکنون در مرحله اخذ دیدگاههای ذینفعان قرار دارد.
وی با طرح این پرسش که قم با وجود بیشترین میزان تردد در کشور، چه سهمی از این موقعیت جغرافیایی استثنایی میبرد؟ افزود: سالانه میلیونها نفر از استان عبور میکنند، اما میانگین اقامت در قم حدود شش ساعت اعلام میشود؛ در حالیکه در تعریف گردشگر، حداقل یک شب اقامت شرط اصلی ایجاد منفعت اقتصادی است.
مشاور پروژه تدوین طرح جامع گردشگری استان تأکید کرد: اقامت نقطه آغاز زنجیره ارزش گردشگری است؛ زنجیرهای که از رونق اقامتگاهها و رستورانها شروع میشود و تا بازدید از جاذبهها، خرید سوغات، تقویت صنایعدستی و حتی تغییر نگرش جامعه محلی نسبت به داشتههایش ادامه پیدا میکند؛ در نبود اقامت، این چرخه کامل نمیشود و استان عملاً از ظرفیت اقتصادی گردشگری بهرهبرداری لازم را نخواهد داشت.
زاهدی با مقایسه قم با استانهایی مانند مازندران که از حجم بالای ورود مسافر بهره اقتصادی قابلتوجهی کسب میکنند، تصریح کرد: قم به دلیل اتکای تاریخی به گردشگری مذهبی و حضور بارگاه حضرت معصومه(س)، کمتر به توسعه سایر گونههای گردشگری اندیشیده است. این در حالی است که برای تبدیل شدن به مقصد رقابتی باید به تنوعبخشی محصولات و بازارهای هدف توجه کرد.
وی با بیان اینکه مقصد رقابتی، مقصدی است که بتواند گردشگران را به هزینهکرد بیشتر ترغیب کند، تجربهای بهیادماندنی برای آنان رقم بزند، رفاه جامعه محلی را ارتقا دهد و در عین حال توسعهای پایدار داشته باشد، تصریح کرد: صرف افزایش تعداد گردشگر کافی نیست؛ مهم آن است که گردشگری به بهبود کیفیت زندگی شهروندان منجر شود.
مشاور طرح جامع گردشگری قم با تأکید بر لزوم برنامهریزی مبتنی بر دادههای واقعی گفت: بسیاری از برنامههای گذشته به دلیل خوشبینی افراطی و فقدان اطلاعات دقیق به اجرا نرسیدهاند، در این طرح تلاش میشود با جمعآوری دادههای معتبر درباره مبدأ سفر، مدت اقامت، میزان هزینهکرد، ظرفیتهای اقامتی، حملونقل و سرمایهگذاری، تصویری دقیق از وضعیت موجود ترسیم شود.
وی رویکرد این برنامه را ترکیبی از نگاه بالا به پایین و پایین به بالا دانست و افزود: بدون مشارکت فعالان بخش خصوصی، دفاتر خدمات مسافرتی، هتلداران، رستورانداران و سایر ذینفعان، تدوین نسخهای عملیاتی ممکن نیست؛ اتاق بازرگانی بهعنوان پارلمان بخش خصوصی میتواند نقش هماهنگکننده و مطالبهگر را در این مسیر ایفا کند.
محمد زاهدی خاطرنشان کرد: این طرح در دو سطح کلان و عملیاتی تدوین میشود و علاوه بر تعیین راهبردها، فهرستی از اقدامات اجرایی در حوزههایی مانند اقامت، آموزش نیروی انسانی، حملونقل و بهرهبرداری از جاذبهها ارائه خواهد داد.
وی در پایان افزود: پیشبینی میشود فرآیند مطالعاتی این برنامه حدود یک سال به طول انجامد و در صورت همکاری دستگاهها در ارائه دادهها، تا پایان زمستان نهایی شود.
