سپهر اقتصاد- جواد بخشی : قم پژوه
تیمچه بزرگ یکی از جاذبههای تاریخی شهر قم است که در بازار نو قرار دارد و به عنوان یک اثر قاجاری در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
تیمچه، فضایی مسقف جهت خرید و فروش کالایی خاص مثل طلا، فرش و … است که معمولا یک سر آن در بازار و سر دیگر آن در بارانداز قرار دارد و شامل حوضی در وسط و حجرههایی در پیرامون است.
تیمچه بزرگ که در زمینه فرش فعالیت دارد دارای چهل و دو حجره در دو طبقه است و از آثار شاخص استادِ معمار حسن قمی، معروف به معمارباشی است.
سقف این تیمچه یکی از بزرگترین و زیباترین سقفهای طاق ضربی در جهان است که با دهانه و ارتفاع ۱۵ متر از سه چشمه متوالی به طول ۲۸ متر تشکیل شده است.
سقف طاق ضربی از آجر و ملات گچ و خاک ساخته میشود؛ به این صورت که آجرها را به صورت قوسی (طاق) و با ضربه دست (ضربی) روی هم میچینند.
در منابع زیادی از سقف تیمچه بزرگ به عنوان بزرگترین سقف طاق ضربی جهان یاد کردهاند که اطلاق این عنوان نیازمند بررسیهای بیشتر و ارائه تعریف دقیقتر از واژه بزرگ است.
منابع:
«گنجینه آثار قم»، عباس فیض
«تربت پاکان»، سیدحسین مدرسی طباطبایی
«طاق ضربی در معماری»، موسویان و سلیمانی

