سپهر اقتصاد-محمد مهدی رضوانی:رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی قم و مشاور استراتژی کسبوکار
۱۰ راهکار عملی کسبوکارها برای دوران پساجنگ؛تا هم تاب آوری و بقا تضمین شود و هم مسیر #توسعه هموار گردد.
۱) بازتعریف «روایت سازمانی» بهعنوان موتور بازسازی
پساجنگ دورهای است که مشتریان، کارکنان و شرکا بهدنبال معنای تازه و اعتماد ازدسترفته هستند.
کسبوکار باید روایت خود را بازنویسی کند:
چرا وجود دارد؟ چه نقشی در ترمیم جامعه دارد؟ چگونه میخواهد دوباره بسازد؟
این روایت تبدیل به نیروی جذب سرمایه انسانی، وفاداری مشتری و سرمایهگذاری خواهد شد.
۲) ایجاد واحد یا کمیته «بازسازی اعتماد»
بلاتکلیفی پساجنگ بزرگترین مانع رشد است.
کسبوکار باید یک ساختار رسمی برای بازسازی روابط ایجاد کند؛ شامل:
- شفافیت در ارتباطات
- گفتوگوی دورهای با کارکنان
- بازتعریف سیاستهای رفتاری
- گزارشدهی منظم و صادقانه
این کمیته مانند یک ضربهگیر اجتماعی عمل میکند. ۳) استفاده از «جمعیت خاکستری» بهعنوان ستون مقاومت و تاب آوری
در پساجنگ معمولاً گروههای خاموش اما #معتدل و مدبر مهمترین نیروی ثبات هستند.
کسبوکار باید این نیروها را شناسایی کند، در تصمیمگیری مشارکت دهد و به آنان نقشهای رهبری میانی بدهد.
آنها پل میان نیروهای هیجانی، قطبیشده یا خسته خواهند بود. ۴) مستندسازی تجربه جنگ و تبدیل آن به سرمایه یادگیری
پساجنگ زمانی است که خاطرات و زخمها اگر ثبت و تحلیل نشوند، به اختلافات جدید تبدیل میشوند.
کسبوکار باید: - تجربه بحران
- روشهای تابآوری
- خطاها و دستاوردها
- روایت کارکنان
را ثبت و به «دانش سازمانی» تبدیل کند.
این مستندات راهنمای تصمیمگیری آینده خواهد بود. ۵) بازطراحی فرهنگ سازمانی برای کاهش خشونت و افزایش همکاری
جنگ سطح خشونت را در جامعه بالا میبرد.
کسبوکار باید با طراحی مجدد ارزشها، رفتارها و قواعد تعامل، محیطی بسازد که: - گفتوگو جای خشونت را بگیرد
- همکاری جای بیاعتمادی را پر کند
- خطاپذیری و بخشش جای کنترل و تنبیه را بگیرد
این کار زیربنای رشد پایدار خواهد شد. ۶) تدوین «نقشه بازسازی پساجنگ» با تمرکز بر سرمایه اجتماعی
مشاور باید کمک کند کسبوکار نقشهای داشته باشد که شامل چهار لایه باشد: - زیرساختها و منابع
- روابط و شبکهها
- روایت و هویت
- اعتماد و سرمایه اجتماعی
کسبوکاری که این چهار لایه را یکپارچه ببیند، بازسازی سریعتری خواهد داشت. ۷) توسعه محصولات و خدمات مرتبط با نیازهای احساسی و اجتماعی پساجنگ
پس از جنگ فقط نیازهای اقتصادی تغییر نمیکند؛ نیازهای معنوی و روانی جامعه نیز تغییر میکند.
کسبوکار باید بررسی کند که چگونه محصولات میتوانند: - احساس امنیت ایجاد کنند
- حس تعلق را تقویت کنند
- نشانهای از بازگشت به زندگی عادی باشند
این تغییرات فرصتهای رشد جدید بهوجود میآورند. ۸) سرمایهگذاری در روایتگری، رسانه و گفتوگو
پساجنگ دورهای است که روایتها نبرد اصلی هستند.
کسبوکار باید: - رسانه داخلی داشته باشد
- روایتهای مثبت خلق کند
- مسیر گفتوگو با مشتریان را فعال نگه دارد
- در فضای عمومی نقش «آرامکننده» ایفا کند
این کار مانع شکلگیری شایعات و بیاعتمادی جدید میشود. ۹) ایجاد همپیمانیها و اتحادهای جدید
جنگ شبکههای همکاری را میشکند.
پساجنگ زمان مناسبی است برای: - ادغامها و اتحادهای صنعتی و صنفی
- شبکههای پشتیبانی مشترک
- همکاریهای مشترک در تأمین، خدمات و بازار
این اتحادها انرژی بازسازی را چند برابر میکنند و ریسک را کاهش میدهند. ۱۰) بازنگری در مدلهای کسبوکار با محور «تابآوری»
کسبوکار باید بهجای مدلهای شکننده و وابسته، به مدلهایی روی آورد که: - چندمنبعی باشند
- وابستگی امنیتی یا جغرافیایی را کاهش دهند
- قابلیت جایگزینی سریع داشته باشند
- مسیرهای درآمدی متنوع ایجاد کنند
تابآوری تبدیل به مزیت رقابتی دوران پساجنگ میشود
