سپهر اقتصاد- یک مدیر با سابقه استان گفت: ما چند مبحث مهم و حیاتی مانندآب، کشاورزی، انرژی یا سوخت و صنایع غذایی در کشور داریم که بایستی شرکتهای دانش بنیان به آن ورود قوی داشته باشند.
به گزارش ایسنا، محمودی، مدیر پژوهش موسسه آموزش عالی طلوع مهر، در نشست اتاق فکرتوسعه استان قم که با موضوع «بررسی ظرفیت شرکتهای دانشبنیان در اجرای طرحهای اقتصادی قم» برگزار شد، عنوان کرد: برگزاری چنین نشستهایی به دو دلیل لازم است، یکی به خاطر سیاستگذاری و جهتدهی که رهبر معظم انقلاب در قالب شعار سال داشتند و بحث دانشبنیان، برجسته شد و دیگری جایگاه ویژه استان قم که در سند راهبردی آمایش استانی به آن اشاره شده است که لزوم بهرهمندی هرچه بیشتر از شرکتهای دانشبنیان را ضرورت میبخشد.
وی افزود: در سندی با عنوان پروژههای اقتصاد مقاومتی سال ۱۴۰۰ استان قم، دستگاههای اجرایی با شرح وظایف مشخص گردیدهاند مانند جهاد کشاورزی، صنعت معدن تجارت، راهداری و حملونقل، اقتصاد و دارایی، مدیریت و برنامهریزی و راه و شهرسازی.
محمودی افزود: سهم اقتصاد دانشی و دانشبنیان در اقتصاد کشور کمتر از ۵ درصد است و باید حداقل به ۳۰ درصد برسد. حالا پرسشی که مطرح میشود این است که چقدر برنامهریزی شده برای ورود شرکتهای دانشبنیان به این عرصهها و اصولا قلمرو این شرکتها کجا هست و آیا زیرساختهای لازم برای آنها تدارک دیده شده است یا خیر؟
دکتر ولیا بیدگلی، عضو هیئتعلمی دانشگاه طلوع مهر و پژوهشگر حوزه دانشبنیان، نیز در این نشست ابتدا به تفاوت سه واژه اقتصاد مقاومتی با اقتصاد مقابلهای یا تحریمی پرداخت و عنوان کرد: اقتصاد مقاومتی، اقتصادی مقاوم و منعطف است که در شرایط سخت میتواند ادامه حیات دهد و مثمر ثمر باشد در حالی که اقتصاد مقابلهای یا تحریمی حالت تدافعی دارد و بجای بهره بردن از فرصتها، فرصت سوزی میکند.
وی در رابطه با اهداف اقتصاد مقاومتی گفت: تأمین رشد پویا، بهبود شاخصهای مقاومت اقتصادی و دستیابی به اهداف سند چشمانداز از اهداف اقتصاد مقاومتی است.
این پژوهشگر ادامه داد: اقتصاد مقاومتی رویکردی جهادی، انعطافپذیر، فرصت ساز، مولد، درونزا (بهره بردن از منابع داخلی) و برونگرا (بهره بردن از فناوری خارجی) دارد.
وی گفت: اقتصاد مقاومتی تأکید بر کارآفرینی دارد و سیاستهای اقتصاد مقاومتی را بر چهار محور مردمی بودن، عدالت محوری، برونزایی و دانشبنیان استوار است که دانشبنیان به هر فعالیتی که دانشمحور باشد اطلاق میشود که موجب توسعه فناوری در اقتصاد گردد. اقتصاد دانشبنیان بر اساس تولید و توزیع و کاربرد اطلاعات شکل گرفته و سرمایهگذاری دردانش و صنایع دانش پایه مورد توجه خاص هستند.
وی دانشبنیان سازی پروژههای اقتصاد مقاومتی و اجرای پروژهها جهت کمک به شرکتهای دانشبنیان در انتقال فناوری نقش اقتصاد دانشبنیان در سند اقتصاد مقاومتی دانست و گفت: گردشگری مذهبی (سالانه ۲۰ میلیون زائر داخلی و یک میلیون زائر خارجی از حرم حضرت معصومه (س) دیدن میکنند)، حوزه بینالملل (وجود دانشگاههایی با دانشجویان خارجی)، حوزه فناوری اطلاعات، صنعت (وجود ده شهرک صنعتی و بهویژه شهرک شکوهیه که در کشور ممتاز است)، سنگهای زینتی، فرش دستی، سوهانپزی و… از ظرفیتهای استان قم را در بهکارگیری اقتصاد دانشبنیان است.
کم لطفی مسئولان به شرکتهای دانش بنیان
دکتر مهدی جعفری نیز در این جلسه با اشاره به بحث نیازسنجی و شناخت نیازها و ظرفیتهای شرکتهای دانشبنیان استان و حل مشکلات و نیازهای آن عنوان کرد: ما از لحاظ توان دانشبنیانی، ظرفیتهای بسیار خوبی در استان داریم و باید به آنها بها بدهیم. متأسفانه برخی از مسئولان استان به این شرکتها کم لطفی دارند و آنها را در حل مشکلات سهیم نمیکنند.
وی گفت: ۱۰۲ شرکت دانشبنیان و مراکز رشد در قم داریم با ۱۹۰۰ نفر شاغل که بهطور میانگین سهم هر شرکت ۱۸ نفر هست و این بسیار کم است. در دنیا شرکتهای دانشبنیان توانستند از بازیافت، برق و کودهای بیولوژیک تولید کنند ولی هنوز در کشور ما نتوانستیم این کار را انجام دهیم؛ یعنی اعتماد و اعتنای زیادی به مباحث دانشبنیانی نمیشود.
عضو هیئتعلمی دانشگاه اظهار کرد: باید گفتمانی در سطح ملی و فراگیر در این رابطه شکل بگیرد که حتی مردم عادی نیز در زندگی روزمره طعم و اثر چنین اعتمادی را بچشند و باور کنند. ما بازیکن خوب زیاد داریم اما زمین بازی خوب نداریم و این یعنی ما نیاز داریم تا زیرساخت مناسب را فراهم آوریم آنگاه نگاه مطالبه گر از شرکتهای دانشبنیان داشته باشیم.
وی افزود: کشور ما همیشه با بحث تحریمهای اقتصادی همراه بوده و لطمات زیادی دیده میتواند از توان و ظرفیت شرکتهای دانشبنیان نهایت بهره را ببرد چون هرجا ما به بن بست رسیدیم این دانش به ما کمک کرده تا اثر تحریم هارا خنثی کنیم بهویژه در دوران همه گیری کرونا این شرکتها نیاز جامعه را به تولید ماسک و ونتیلاتورها برطرف ساختند.
وی گفت: با توجه به مشکل فراگیر خشکسالی و کمآبی در کشور و استان قم، شرکتهای دانشبنیان فعال در رشته کشاورزی و کشت بافت گیاهی میتوانند با تولید گونههای مقاوم به خشکسالی و گرما برای استان درآمدزایی کنند.
وی یکی از علل مخرب وضع اقتصادی موجود را وجود تخریبگر دلالها دانست و بیان کرد: ارز ترجیحی موجب میشود تولیدکننده وابسته باقی بماند و درصدد بومیسازی برنیاید.
مهندس رضا سیار، فرماندار اسبق قم نیز عنوان کرد: اثر شرکتهای دانشبنیان در رفع نیازهای استان بسیار ناچیز است؛ مثلاً ورود به حوزه گردشگری -که از ظرفیتهای استان قم است- ولی کارآمد نیست یا در بخش صنعت نیز چند حرفه در قم حرف اول را میزنند یکی فرش که به دلیل تحریم صادراتش متوقف و با مشکلاتی مواجه شده است، دیگری صنعت سنگبری که یکی از منابع آلاینده و هدر دهنده منابع آبی است و دیگری صنعت کفش که بسیار توانمند ظاهر شده است و حدود ۳۰ هزار نفر اشتغالزایی ایجاد کرده است، سوال اینجاست چرا شرکتهای دانشبنیان احساس مسئولیت نکردند و برای کمک و رفع مشکل این صنایع ورود نکردهاند؟
وی افزود: به نظر من معضل بزرگ در جدایی میان دانشجو و دانشگاه پس از اخذ مدرک و فارغالتحصیلی اتفاق میافتد و حتی دانشجو با انتخاب شغل نامتناسب با رشته تحصیلیاش، ضربه بزرگی به جامعه وارد میآورد که استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان میتواند این خلاء را برطرف کند.
هدفها بالا بردن آمار شده است
مهندس سید حسن رضوی، از مدیران باسابقه استانی، نیز در این جلسه عنوان کرد: معضل بزرگی که امروزه با آن مواجه هستیم ارائه آمارهای ایدهال و خاصی است که هیچ نمودی در جامعه و بین مردم ندارد؛ مثلاً در کسب فلان چیز در دنیا رتبه نخست را داریم ولی آیا آن چیز از اولویتهای جامعه و مردم به حساب میآمده یا نه؟ ما چند مبحث مهم و حیاتی در کشور داریم که بایستی شرکتهای دانشبنیان به آن ورود سنگین داشته باشند: آب، کشاورزی، انرژی یا سوخت و صنایع غذایی.
وی افزود: متأسفانه در حوزه مطالعات موردی خوب عمل میکنیم ولی در سطح ملی و عمومی ناکارآمد ظاهر میشویم. من یکی از دلایل رو سوء مدیریت و ناکارآمدی مدیران در بهرهگیری از متخصصان میدانم. متأسفانه شعاری شدیم و فقط هدف بالا بردن آمار و ارقام شده است.
