سیدمحسن محسنی:قم پژوه

با التفات به بررسی‌های انجام شده و مشاهدات عینی و اطلاعات به دست آمده و گفت‌وگو با برخی از کارشناسان مربوط تعدادی گزاره از موضوع ریزگرد تهیه کرده‌ام که افراد را از عام تا خاص به کار آید؛ به گونه‌ای که با یک نگاه تقریبا بر همه زوایا و هندسه موضوع آگاهی اجمالی پیدا کنند.
گزاره خبری است که احتمال صدق یا کذب آن می‌رود. اعتبار گزاره‌های زیر حداقل در نزد نگارنده مرتبت درستی دارد‌. در اینجا گزاره با همه معانی خود محلِ نظر است. اینک گزاره‌ها:

۱. ریزگرد قم سابقه‌ای در قبل از انقلاب ندارد.

۲. منشاء ریزگرد قم تماما (صد درصد) داخلی شناخته می‌شود. البته تا زمانی که دلیلی بر خارجی بودن با هر درصدی ارائه شود.

۳. کانون‌های ریزگرد قم و استان های اطراف تماما به هم نپیوسته‌اند.

۴. ریزگرد قم از اوایل دهه هشتاد روند افزایشی داشته است و دارد.

۵. تا کنون موفق به تثبیت کانون‌های ریزگرد نشده‌ایم.

۶. با روند فعلی به هم پیوستن کانون‌های مولد در آینده حتمی است
.
۷. ریزگرد بیشترِ مناطق مرکزی کشور، از جمله قم را به صورت “درکنون” / بالفعل با خطر مواجه کرده است و به صورت “درپی”/ بالقوه تهران و چند شهر بزرگ دیگر را تهدید می‌کند.

۸. دفع ریزگرد ممکن است. (گزاره مهم)

۹. امکان استفاده از حقابه محیط‌زیستی برای دفع ریزگرد وجود ندارد. بارش‌های فراگیر و سیلاب‌های سنگین که خارج از اداره و اراده انسانی به منطقه بحران می‌رسند از موضوعِ حقابه خارج‌اند.

۱۰. ریزگرد قم معضلی ملی و در طول زمان امنیتی است.

۱۱. دفع ریزگرد نیاز به عزم ملی دارد.

۱۲. دفع ریزگرد به برنامه‌ای جامع و مُدوَّن و زمان‌بندی شده نیاز دارد.

۱۳. دفع ریزگرد نیاز به اعتبارات ملی دارد.

۱۴. در شرایط فعلی دفع ریزگرد به حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان برابر با حدود ۲۵ میلیون دلار اعتبار نیاز دارد. یک سال و اندی پیش به حدود هزار میلیارد تومان نیاز بود.

۱۵. اعتبار مورد نیاز برای دفع در برابرِ از دست‌رَوی منافع و اتلاف منابع در بسیاری جاها و با التفات به سودمندی بسیارِ آن و جلوگیری از زیان‌های مالی و جانی ناچیز است.

۱۶. افزایش ریزگرد با نحوه غلط بهره برداری از معادن و نحوه نادرست کارهای ساختمانی در داخل شهر و استان رابطه مستقیم دارد.

۱۷. در کانون‌های ریزگرد و اطراف مدیریت چرا باید اجرا شود.

۱۸. استان‌های مرکزی و همجوار در مبارزه با ریزگرد باید همیار شوند.

۱۹. در فصول و روزهای بدون بحران پیگیری و درخواست برای رفع آن باید بدون وقفه ادامه یابد.

۲۰. رسانه ها و مطبوعات و کانال‌ها (فضای مجازی) و افراد شاخص و عموم مردم باید دفع و رفع بحران را به صورت مستمر – برای مثال از طریق کارزار – مطالبه کنند.

در آینده به این گزاره‌ها افزوده و خود یا ترتیب برخی اصلاح خواهد شد.
البته تمام این گزاره‌ها باید مستندسازی شود. دانشجویان خاصه از رشته محیط زیست باید وارد عمل شوند و از راهنمایی و اطلاعات دیگران بهره برند.
استدعا آن که کارشناسان از بیان اضافه و نقیضه دریغ نورزند.